Hieronder wordt beknopt omschreven hoe een ziekte wordt gezien in de traditionele Chinese geneeskunde.
Westerse geneeskunde
In de Westerse geneeskunde kent men het menselijk lichaam dat bestaat uit verschillende anatomische stelsels. Heel simplistisch gesteld kunnen we zeggen dat ziekte optreedt als er pathogene factoren aanwezig zijn (infecties, trauma, tumoren, ...) of wanneer de weerstand van de patiënt verminderd is (we spreken dan van verminderde immuniteit, of zwakke algemene toestand van de patiënt).
Chinese geneeskunde
In de Chinese geneeskunde is dit patroon eigenlijk vrij analoog. Alleen is de terminologie totaal verschillend. De weerstand van de patiënt wordt in de Chinese geneeskunde uitgedrukt door de aanwezigheid van de vitale substanties, o.a. Qi, Bloed en Jing (Essentie), elk met hun eigen karakteristieken. Bloed is dus niet de puur fysische substantie die wij kennen, maar het zou te ver leiden om daar verder op in te gaan.
De pathogene factoren worden in de Chinese geneeskunde ingedeeld in externe pathogene factoren, die de naam krijgen van een klimatologische omstandigheid (Wind, Hitte, Koude, Droogte, Vochtigheid). In plaats van te spreken van een bacteriële of virale infectie spreek men in de Chinese geneeskunde van een WindHitte of een WindKoude invasie van een bepaald systeem. Tot de interne pathogene factoren behoren o.a ‘de 7 emoties’. Chinezen stellen dat hevige of langdurende emotionele factoren zoals kwaadheid en frustratie, overbezorgdheid en piekeren, depressie of intens verdriet tot pathologische reacties kan leiden.
Het menselijk lichaam is eveneens samengesteld uit stelsels of systemen, maar deze systemen vormen, in tegenstelling tot de Westerse geneeskunde, geen anatomische entiteit, maar zijn energetisch verbonden. Er zijn zo’n 14 belangrijke systemen, waarvan er 11 de naam krijgen van een bestaand orgaan en dat kan voor verwarring zorgen. Zo spreekt men van Leversysteem, Maagsysteem, Hart systeem... Een patiënt kan dus een disfunctie hebben van het Leversysteem, maar een perfect normale lever hebben in Westerse geneeskunde.
Een diagnose in de Chinese geneeskunde dus bestaat uit:
- het melden van welk orgaansysteem niet functioneert
- de bepaling of om het gaat om een deficiëntie van de vitale substanties, dan wel welke pathogene factoren actief zijn (Wind, Hitte, Koude...) bij excess
Pijn in TCG kan in geval van excess worden beschreven als een blokkage van Bloed, een stagnatie van Qi of een invasie van Koude of Damp in een bepaald systeem, zoals dikwijls gezien in acute pijnen. Bij chronische pijnen gaat het meer frequent om een deficiëntie, zoals een tekort aan Qi of Bloed in een bepaald systeem, of een gemengde situatie van deficiëntie en excess.
