Chinese geneeskunde en acupunctuur bij zwangerschapswens – infertiliteit – IVF – ICSI

Men spreekt van infertiliteit wanneer een koppel gedurende een periode van 2 jaar probeert zwanger te worden, zonder positief resultaat.

Westerse geneeskunde en infertiliteit

Vanuit het standpunt van de Westerse Geneeskunde zijn de oorzaken van infertiliteit als volgt op te delen:

  • Hormonale factoren met o.a.: beperkte groei van de follikels, afwezigheid van ovulatie, beperkte respons van het baarmoederslijmvlies, Polycystisch Ovarium Syndroom, vroegtijdige menopauze…
  • Afwijkingen ter hoogte van de eileiders, vergroeiingen, ondoorgankelijkheid van de eileiders
  • Afwijkingen ter hoogte van de baarmoeder, het baarmoederslijmvlies of de baarmoederhals
  • Endometriose
  • Geen duidelijk aantoonbare oorzaak ( 5% van de gevallen)

Afhankelijk van de oorzaak van de infertiliteit wordt een verschillende therapie toegepast.

In stijgende volgorde van invasiviteit onderscheidt men :

  • Hormonale therapie voor optimalisatie van de cyclus
  • Intrauteriene inseminatie ( IUI ) , meestal na hormonale stimulatie
  • In vitro fertilisatie ( IVF )
  • Intracytoplasmatische spermainjectie ( ICSI )

Hoewel de benadering van infertiliteit in TCG ( Traditionele Chinese Geneeskunde ) verschillend is van deze in de WG ( Westerse Geneeskunde ), moeten beide strategieën wel gesynchroniseerd worden.

Kennis van de Westerse Geneeskunde door de behandelende acupuncturist is dus een noodzakelijke voorwaarde om maximale ondersteuning en een optimaal afgestelde behandeling te kunnen toepassen.


Subfertiliteit en infertiliteit in TCG

We bekijken de benadering van de infertiliteit vanuit het standpunt van TCG, met betrekking tot patiënten die in aanmerking komen voor hormonale therapie of IUI, alsook met betrekking tot de voorbereiding en nazorg van de patiënten die IVF of ICSI ondergaan.

Bij de diagnose van infertiliteit in TCG moeten we een onderscheid maken tussen Deficiëntie (een tekort) of Exces (een teveel).

  • In geval van Deficiëntie gaat het om een tekort aan Vitale Substanties die essentieel zijn voor de conceptie, nl Bloed en Essence (Niersysteem Essence). Als gevolg hiervan is er niet genoeg voeding voor de productie van de eicellen, voor de bevruchting van de eicel, of voor de ontwikkeling van de bevruchte eicel.
  • In geval van Exces is er een probleem omdat de Pathogene Factoren de Baarmoeder en het fertiliteitssysteem blokkeren.

Hiertoe behoren o.a. condities zoals: 

  • “Koude in de Baarmoeder”, waarbij de Baarmoeder en eileiders geblokkeerd worden voor de noodzakelijke doorstroming van Qi en Bloed.
  • “Bloed Hitte”  of “Damp Hitte”, waarbij de conditie voor de bevruchting suboptimaal wordt
  • “Qi stagnatie” of “Bloed Stase”, waarbij de normale Flow van Qi, Bloed en Essence verstoord wordt

Hoewel de termen die met hoofdletters worden aangeduid vreemd klinken in onze Westers geschoolde visie, staat elk van deze termen voor een in TCG duidelijk omschreven entiteit of pathologische conditie.

Zo is Niersysteem niet hetzelfde begrip als het orgaan nier in WG, idem voor Bloed ( TCG begrip ) en bloed ( de fysiologische substantie die we in WG kennen).


Of het nu gaat om een Exces of een Deficiëntie, sowieso zijn de Baarmoeder, de Chong en Ren Meridiaan altijd betrokken. De Chong Meridiaan en de Ren Meridiaan zijn immers de meridianen die de belangrijkste rol spelen in de zwangerschap ( zie artikels over zwangerschap ).

  • In geval van Deficiëntie is er te weinig Bloed en Nier essence waardoor er te weinig voeding is van de Baarmoeder, de Chong en Ren Meridiaan om de eicel te bevruchten.
  • Bij Exces worden de Baarmoeder, Chong en Ren Meridiaan geblokkeerd, is er geen doorstroming van Qi, Bloed en Essence en is de bevruchting eveneens verstoord.

Hoewel TCG en WG een verschillende benadering hebben van infertiliteit is er soms een duidelijke connectie:

Zo is anovulatie (WG) dikwijls veroorzaakt door Niersysteem Deficiëntie (TCG):

  • Blokkage van de eileiders ( WG ) veroorzaakt door Damp Hitte (TCG),
  • Baarmoederfibroom ( WG ) veroorzaakt door Bloed stase (TCG).

In 50 % van de gevallen is er een zekere vorm van Niersysteem Deficiëntie aanwezig.

De menstruele cyclus in WG en TCG 

 Westerse GeneeskundeNu Traditionele Chinese Geneeskunde
Bloeding dag 1-4atrofie corpus Luteumreguleert menstruatie
Promenstrueelontwikkeling van de follikelvoedt Bloed, tonifieert Niersysteem
Preovulatie en ovulatieMaturatie follikel ovulatieversterkt Bloedflow en tonifieert Chong en Ren Mediaan
Premenstrueelluteale fase
Secretie progesterone
tonifieert Yang van het Niersysteem, activeert Qi flow van het Leversysteem

De hoger beschreven Westers benoemde processen tijdens de menstruele cyclus zijn allemaal gelinkt aan de functie van het Niersysteem. 

Bij zwangerschap komen daar de  Baarmoeder, de Chong en Ren Meridiaan en de Du Meridiaan bij.

Chinese kruiden en infertiliteit

Gezien de complexiteit en het feit dat veel van de onbalansen in de hogervermelde orgaansystemen goed reageren op Chinese kruiden zijn deze een onmisbare meerwaarde in de behandeling van infertiliteit, of het nu gaat om een Exces of Deficiëntie.

Enerzijds brengen het traject en de therapieën die worden doorlopen bij kinderwens en infertiliteit veel emotionele spanning en stress met zich mee, anderzijds heeft stress een negatieve invloed op het functioneren van de thalamus, met negatief effect op optimale zwangerschapscondities.

Chinese kruiden en acupunctuur zijn een ideale methode om deze emotionele stress aan te pakken, zonder nadelige invloed op het embryo bij een eventuele zwangerschap, en dit is een duidelijke meerwaarde in het traject van de infertiliteitsbehandeling.

Acupunctuur bij transfer embryo en terugplaatsing (IVF en ICSI)

Na het oppikken van de eicellen uit de follikels en het bevruchten van de eicellen wordt een embryo  (of worden twee embryo’s) van goede kwaliteit in het lager gedeelte van de baarmoeder teruggeplaatst.

Hier speelt acupunctuur een belangrijke rol om de innesteling van het embryo in het baarmoederslijmvlies te bevorderen, door de relaxatie van de baarmoeder te bewerkstelligen en de toevoer van bloed te ondersteunen.

Deze acupunctuurbehandeling, waarbij electroacupunctuur op een specifieke plaats  van de ledematen wordt toegepast, verhoogt op die manier nog eens de slaagkans van de IVF /+ ICSI procedure.

Gepubliceerd op

Maak een afspraak

Consultaties zijn van maandag tot vrijdag, telkens op afspraak.
Een afspraak is mogelijk binnen de 5 werkdagen.

Afspraken kunnen telefonisch worden gemaakt.
De praktijk is telefonisch 7 dagen op 7 bereikbaar.

Bel 015 55 86 87